AKTUALNOŚCI
|
Które skrzypce wybrac?
Artykuł pochodzi z "Twoja Muza"
W slabszych instrumentach cichym dzwiekom towarzysza szmery i przydzwieki, z kolei przy próbach wydobycia brzmiacego forte, podczas gry ciezkiej i energicznej (np. akordy), dzwiek "siada" czy tez "lamie sie".
Nielatwo jest stwierdzic, na czym polega dobre brzmienie skrzypiec, ocenic ich dzwiek. Do tego potrzebne jest doswiadczenie, które zdobywa sie, grajac na wielu instrumentach róznej klasy, sluchajac i porównujac ich dzwiek. Niewielu skrzypków ma okazje zdobyc takie doswiadczenie. Dlatego wielu moich kolegów, zawodowych muzyków ma problemy z ocena brzmienia skrzypiec i przy wyborze nowego instrumentu nie wie, które cechy dzwieku wziac pod uwage.
Przez ostatnie 15 lat bylam prawie codziennym gosciem jednej z krakowskich pracowni lutniczych. Nie tylko przygladalam sie pracy lutnika, ale tez gralam na wszystkich skrzypcach znajdujacych sie w danej chwili w warsztacie. A byly to instrumenty róznej klasy - od kiepskich fabrycznych, przez wykonane w manufakturze oraz lutnicze starsze i calkiem wspólczesne, do bardzo cennych egzemplarzy wloskich i francuskich, zbudowanych w XVIII i XIX wieku. Uwazam, ze zdobylam pewna umiejetnosc oceny dzwieku skrzypiec. Chcialabym wiec podkreslic te cechy brzmienia, które zawsze biore pod uwage, wybierajac skrzypce dla swoich uczniów.
Wyrównanie
Zadna ze strun nie moze brzmiec gorzej od pozostalych. Z doswiadczenia wiem jednak, ze jezeli w nowym instrumencie "odstaje" któras ze strun srodkowych (A lub D) czy nawet obie - z czasem, pod wplywem rozegrania skrzypiec, jest mozliwe, ze poprawia one swój dzwiek, dorównaja brzmieniowo strunom skrajnym. Jezeli jednak "odstaje" cala "góra" (A, E) czy "dól" (D, G), czy - najczesciej - tylko struna G, to instrument prawdopodobnie na zawsze pozostanie niewyrównany.
Nosnosc
Instrument musi byc dobrze slyszalny, nawet z dalszej odleglosci na duzej sali. Nie ma to nic wspólnego z poziomem glosnosci, który odczuwa grajacy na tym instrumencie muzyk.
Wybrzmiewanie
Po zakonczeniu wydobywania dzwieku przez grajacego (czy to smyczkiem, czy pizzicato) struny i pudlo rezonansowe w dobrym instrumencie wciaz drgaja (im dluzej - tym oczywiscie lepiej), dzwiek nadal trwa.
Selektywnosc
Ta cecha jest zauwazalna w krótkich artykulacjach: spiccato, staccato, saltato. Grajac, wyraznie czujemy, ze w dobrych instrumentach dzwiek rodzi sie od razu czysty i selektywny, w gorszych - towarzysza mu szmery i przydzwieki.
Barwa
Jezeli te ceche rozpatrujemy w kategorii "jasna - ciemna", mozemy kierowac sie wlasnym upodobaniem. Trzeba jednak uwazac, jesli oceniamy ja pod wzgledem "ostrosci - matowosci". Skrzypkowie zwykle wola instrumenty o miekkim, cieplym brzmieniu, gdyz wydobywanie takiego dzwieku sprawia im wiecej przyjemnosci. Ostrzejsze, "drapiezne" skrzypce bardziej jednak wybijaja sie na tle orkiestry czy fortepianu, co zawsze nalezy wziac pod uwage.
Skala mozliwosci dynamicznych instrumentu
Ze skrzypiec powinnismy wydobywac zarówno piano na granicy slyszalnosci, jak i brzmiace, potezne forte fortissimo. W slabszych instrumentach cichym dzwiekom towarzysza szmery i przydzwieki, z kolei przy próbach wydobycia forte, podczas gry ciezkiej i energicznej (np. akordy), dzwiek "siada" czy tez "lamie sie".
Oceniajac skrzypce, nalezy brac pod uwage wszystkie te cechy. Dla zawodowego muzyka wazna jest równiez artystyczna wartosc instrumentu. Zawsze bedzie chcial grac na skrzypcach lutniczych, które sa dzielem sztuki. Uwazam, ze dla ucznia zwlaszcza szkoly podstawowej wystarczajaca jest dobra manufaktura. Prawidlowo zbudowane i wlasciwie ustawione przez lutnika skrzypce moga z powodzeniem spelniac swoje zadanie, a ich cena jest znacznie nizsza.
Osobiscie zawsze wybieram instrument, z którego dzwiek wydobywa sie latwo i bez wysilku, i taki, który spelnia wymogi ergonomii wspólczesnej gry skrzypcowej (np. prawidlowy luk, podstawka, dobrze wyprofilowany poprzeczny przekrój chwytni, odpowiednia wysokosc strun na progu, prawidlowy rozstaw strun na podstawku itp.). Wazne jest, aby gra na instrumencie byla dla ucznia wygodna i przyjemna.
Joanna Król-Józaga
muzyk Filharmonii Krakowskiej, nauczyciel skrzypiec w Panstwowej Szkole Muzycznej II stopnia im. Wladyslawa Zelenskiego
|
|
WYBRANY REPERTUAR - OPERA ORAZ FILHARMONIA KRAKOWSKA
|
Opera Krakowska
02.05.2010 Niedziela
godz. 18:30
Gioacchino Rossini "Kopciuszek"
Projekt wspólfinansowany ze srodków Funduszu Wyszehradzkiego
Dyrygent: Damiano Binetti
04.05.2010 wtorek
godz. 11:00
Gioacchino Rossini "Kopciuszek"
Projekt wspólfinansowany ze srodków Funduszu Wyszehradzkiego
Dyrygent: Damiano Binetti
06.05.2010 czwartek
godz. 18:30
Nadzwyczajny Koncert Muzyki Operowej
Dyrygent: Lukasz Borowicz
07.05.2010 piatek
godz. 18:30
Spiewam milosny rym
Spektakl muzyczno-literacki
Dyrygent: Marek Kluza
08.05.2010 sobota
godz. 18:30
Nadzwyczajny Koncert Muzyki Operowej
Dyrygent: Lukasz Borowicz
09.05.2010 niedziela
godz. 17:00
Marta Ptaszynska "Pan Marimba"
Opera dla dzieci
Dyrygent: Slawek A. Wróblewski
10.05.2010 poniedziałek
godz. 19:00
IMPREZA ZEWNETRZNA
Koncert SPIEWAM ZYCIE
w wykonaniu Edyty Geppert i zespolu KROKE
11.05.2010 wtorek
godz. 18:30
Igor Strawinski "Historia zolnierza"
12.05.2010 sroda
godz. 18:30
Igor Strawinski "Historia zolnierza"
13.05.2010 czwartek
godz. 18:30
Georges Bizet "Carmen"
Spektakl w jezyku francuskim z polskimi napisami
Dyrygent: Tadeusz Kozlowski
14.05.2010 piatek
godz. 18:30
Georges Bizet "Carmen"
Spektakl w jezyku francuskim z polskimi napisami
Dyrygent: Tadeusz Kozlowski
15.05.2010 sobota
godz. 18:30
Georges Bizet "Carmen"
Spektakl w jezyku francuskim z polskimi napisami
Dyrygent: Tadeusz Kozlowski
16.05.2010 niedziela
godz. 15:00
Spotkanie z Artysta
Jacek Jaskula - baryton
16.05.2010 niedziela
godz. 18:30
Georges Bizet "Carmen"
Spektakl w jezyku francuskim z polskimi napisami
Dyrygent: Tadeusz Kozlowski
18.05.2010 wtorek
godz. 19:00
IMPREZA ZEWNETRZNA
G. Donizetti DON PASQUALE
Spektakl w ramach wspólpracy Opery Krakowskiej i Akademii Muzycznej w Krakowie
23.05.2010 niedziela
godz. 18:30
Piotr Czajkowski "Dama pikowa"
Dyrygent: Iwona Sowinska-Fruhtrunk
22.05.2010 sobota
godz. 18:30
Piotr Czajkowski "Dama pikowa"
Dyrygent: Iwona Sowinska-Fruhtrunk
25.05.2010 wtorek
godz. 18:30
Gioacchino Rossini "Kopciuszek"
Projekt wspólfinansowany ze srodków Funduszu Wyszehradzkiego
Dyrygent: Damiano Binetti
27.05.2010 czwartek
godz. 18:30
Jan Hnatowicz "Ksiega lasu"
Dyrygent: Pawel Szczepanski
28.05.2010 piatek
godz. 18:00
Jan Hnatowicz "Ksiega lasu"
Dyrygent: Pawel Szczepanski
29.05.2010 sobota
godz. 12:00
Jan Hnatowicz "Ksiega lasu"
Dyrygent: Pawel Szczepanski
29.05.2010 sobota
godz. 18:30
Ch. Gounod, M. Ravel "Spojrzenia"
Spektakl baletowy
Dyrygent: Ruben Silva
30.05.2010 niedziela
godz. 12:00
Jan Hnatowicz "Ksiega lasu"
Dyrygent: Pawel Szczepanski
30.05.2010 sobota
godz. 18:30
Ch. Gounod, M. Ravel "Spojrzenia"
Spektakl baletowy
Dyrygent: Ruben Silva
Więcej - www.opera.krakow.pl
---------------------------------------------------
Filharmonia Krakowska
5.05. środa, godz. 19.30, Sala Senatorska
WIECZÓR WAWELSKI
PARNASSOSS:
Karolina Brachman - sopran
Martyna Pastuszka - skrzypce
Adam Pastuszka - skrzypce
Anna Katyńska - wiolonczela
Urszula Jasiecka-Bury - klawesyn
Mariusz Bury - teorba
Salve Regina - średniowieczna antyfona i jej XVII i XVIII-wieczne opracowania
7.05.2010 piątek, godz. 19.00, Sala FK
8.05.2010 sobota, godz. 18.00, Sala FK
KONCERTY ORATORYJNE
Orkiestra i chór Filharmonii Krakowskiej
Antoni Wit - dyr.
Christiane Libor - sopran
Katarzyna Hołysz - mezzosopran
Tomasz Rak - tenor
Wojciech Gierlach - bas
Ludwig van Beethoven - Opferlied op. 121 b na głos, chór i orkiestrę
Ludwig van Beethoven - Kantata na śmierć cesarza Józefa II na 2 soprany, alt, tenor, bas, chór i orkiestrę
Richard Strauss - Wanderers Sturmlied op. 14 na chór i orkiestrę
Richard Strauss - Pieśni na sopran i orkiestrę:
Morgen op. 27 nr 4
Wiegenlied op. 41 nr 1
Caecilie op. 27 nr 2
Richard Strauss - Cztery ostatnie pieśni
14.05. piątek, godz. 19.00, Sala FK
15.05. sobota, godz. 18.00, Sala FK
KONCERTY SYMFONICZNE
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
Gabriel Chmura - dyrygent
Mariusz Patyra - skrzypce
John Adams - Koncert skrzypcowy
Leonard Bernstein - Suita West Side Story
16.05. sobota, godz. 18.00, Sala FK
RECITALE MISTRZÓW W ROKU CHOPINOWSKIM
Olga Kern - fortepian
J. Haydn - Sonata C-dur Hob. XVI:50
F. Chopin - Sonata nr 2 b-moll op. 35
S. Rachmaninow - Sonata nr 2 b-moll op. 36
F. Liszt - Rapsodia nr 2 (z kadencją S. Rachmaninowa)
19.05.2010 środa, godz. 19.30, Collegium Novum
KONCERT UNIWERSYTECKI
Krzysztof Zbijowski - klarnet
Kuba Jakowicz - skrzypce
Karol Marianowski - wiolonczela
Maciej Grzybowski - fortepian
prof. dr hab. Jacek Bomba - słowo
Paweł Mykietyn - Choć doleciał Dedal
na klarnet, wiolonczelę i fortepian
Andrzej Czajkowski - Trio Notturno
Marek Stachowski - Zwierciadła czasu na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian
21.05. piątek, godz. 19.00, Sala FK
22.05. sobota, godz. 18.00, Sala FK
KONCERTY SYMFONICZNE
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
Tadeusz Wojciechowski - dyrygent
Marta Lelek - skrzypce
William Walton - Koncert skrzypcowy
Edward Elgar - Enigma Variations
24.05. poniedziałek, godz. 9.00, 11.00, 13.00, Sala FK
KONCERT DLA DZIECI - "Sekrety muzyki"
MUZYKA JAK OCEAN
27.05. piątek, godz. 19.00, Sala FK
KONCERT CHÓRALNY
Chór Filharmonii Krakowskiej
Jan Łukaszewski - dyrygent
Robert Schumann - 4 pieśni na podwójny chór mieszany op.141
(An die Sterne, Ungewisses Licht, Zuversicht, Talismane)
Maciej Małecki - Wiej wichrze zimowy (z przedstawienia Jak wam się podoba W. Szekspira)
Maciej Małecki - Ułańska fantazja
arr. James Erb - Shenandoah
arr. Mark Hayes - Home on the Range
arr. Leroy Yarbough - Amazing grace
pieśni Azjii i Oceanii:
Chiran-bushi (Japonia)
Soleram (Indonezja)
Osi osi (Filipiny)
Waltzing Matilda (Australia)
28.05. piątek, godz. 13.00, Sala FK
29.05. sobota, godz. 12.00, Sala FK
KONCERTY DLA DZIECI - "Sekrety muzyki"
MUZYKA JAK OCEAN
28.05. piątek, godz. 19.00, Sala FK
KONCERT SYMFONICZNY
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
Paweł Przytocki - dyrygent
Rafał Blechacz - fortepian
Ignacy Feliks Dobrzyński - Uwertura do opery Monbar czyli Flibustierowie op. 30
Franciszek Mirecki - Symfonia c-moll
Fryderyk Chopin - II Koncert fortepianowy f-moll op. 21
29.05. sobota, godz. 18.00, Sala FK
KONCERT SYMFONICZNY
Orkiestra Filharmonii Krakowskiej
Paweł Przytocki - dyrygent
Ingolf Wunder - fortepian
Ignacy Feliks Dobrzyński - Uwertura do opery Monbar czyli Flibustierowie op. 30
Franciszek Mirecki - Symfonia c-moll
Fryderyk Chopin - Koncert fortepianowy e-moll op. 11
Więcej - www.filharmonia.krakow.pl
|
---------------------------------------------------
WARTO
ZOBACZYĆ W MAJU
|
12 maja 2010, 20.00
Kosciól sw. Katarzyny
J. Haydn - Stworzenie swiata
Olga Rusin (sopran), Sylwia Olszynska (sopran), Marcin Kotarba (tenor), Maciej Druzkowski (bas), Sebastian Mazur (bas), Maciej Tworek (dyrygent), Chór i Orkiestra Symfoniczna Akademii Muzycznej w Krakowie
Bilety 15/10 zl
9 maja 2010, 18.00
Synagoga Tempel
Sinfonietta Cracovia
Theresienstadt - przerwana muzyka
W Theresienstadt, najwiekszym nazistowskim obozie koncentracyjnym na ziemiach czeskich, w latach 1941-1944 przebywalo tylu muzyków, ze codziennie mogly koncertowac dwie pelne orkiestry symfoniczne, a takze spora liczba zespolów kameralnych, jazzowych i wykonujacych muzyke popularna. Co wiecej, te orkiestry - mimo trudów i okropnosci obozowego zycia - naprawde graly...
Aktywnymi organizatorami zycia muzycznego w Terezínie byli m.in. wybitny czeski dyrygent Karel Ancerl oraz kompozytorzy Viktor Ullmann (jego Cesarza Atlantydy zaprezentowala niedawno Opera Krakowska), Pavel Haas i Gideon Klein. Dziela dwóch ostatnich przypomni 9 maja (niemal dokladnie w 65. rocznice wyzwolenia obozu) orkiestra Sinfonietta Cracovia prowadzona przez Roberta Kabare. Podczas koncertu Theresienstadt - przerwana muzyka uslyszymy napisana w 1943 r. Partite na orkiestre smyczkowa Kleina i Studium na smyczki, najlepiej znane dzielo Haasa, które mialo swoja premiere wlasnie w Terezínie. Program uzupelnia przejmujace Adagio Samuela Barbera oraz Kol Nidrei, fantazja na tematy zydowskie Maxa Brucha w opracowaniu na altówke i smyczki.
Sluchajac tego koncertu w niezwyklej scenerii Synagogi Tempel, poswiecmy kilka chwil pamieci 87 000 wiezniów Theresienstadt i innych ofiar wojny, które jak Pavel Haas zostaly zamordowane w komorach gazowych Auschwitz lub jak Gideon Klein zginely hitlerowskich obozach pracy. (bs)
Max Bruch - Kol Nidrei op. 47 na altówke i smyczki
Gideon Klein - Partita na orkiestre smyczkowa
Pavel Haas - Studium na smyczki
Samuel Barber - Adagio
|
|
|